3.2.1. 控制方程

(2) Euler 方程组

非守恒形式:

(3.2.13)\[\begin{split}& \left\{ \begin{array}{l} \frac{D \rho}{D t} = - \rho \nabla \cdot \mathbf{v} \\ \frac{D \mathbf{v}}{D t} = - \frac{\nabla p}{\rho} + \mathbf{g} \\ \frac{D e}{D t} = - \frac{p}{\rho} \nabla \cdot \mathbf{v} \\ \end{array} \right.\end{split}\]

守恒形式控制方程仍然是 Eq.3.2.1。 通量向量中取 \(\tau_{ij}=0\), 并去掉温度梯度项。

声速为 \(a=\sqrt{\gamma p/\rho}\)

(3) 通用坐标系 NS 方程组

假定计算是在贴体正交网格坐标系 (通用坐标系, generalized coordinates) 下进行, 且网格刚性地固联于物体做非定常运动。 通用坐标系下的无量纲三维非定常可压缩 Navier-Stokes 方程组:

(3.2.14)\[\frac{\partial \hat{\mathbf{U}}}{\partial t} + \frac{\partial (\hat{\mathbf{F}}-\hat{\mathbf{F}}_{\nu})}{\partial \xi} + \frac{\partial (\hat{\mathbf{G}}-\hat{\mathbf{G}}_{\nu})}{\partial \eta} + \frac{\partial (\hat{\mathbf{H}}-\hat{\mathbf{H}}_{\nu})}{\partial \zeta} = 0\]

其中,笛卡尔坐标 \(x, y, z\) 与通用坐标 \(\xi(x,y,z,t), \eta(x,y,z,t), \zeta(x,y,z,t)\) 的转换雅可比矩阵 (Jacobian of the transformation) 为:

(3.2.15)\[J = \frac{\partial (\xi, \eta, \zeta, t)}{\partial (x,y,z,t)}\]

通常认为通用坐标系中, 两个网格中心间的空间坐标差量 \(\Delta \xi, \Delta \eta, \Delta \zeta\) 等于 1。

Note

为了简单起见,将坐标转换雅可比矩阵的模记为 \(J\), 数值上等于网格单元体积的倒数。

守恒变量向量 (vector of conserved variables):

(3.2.16)\[\hat{\mathbf{U}} = \mathbf{U}/J = [\rho, \rho u, \rho v, \rho w, \rho E]^T/J\]

无粘通量 (inviscid flux):

(3.2.17)\[\begin{split}\hat{\mathbf{F}} = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} \rho U \\ \rho U u + \xi_x p \\ \rho U v + \xi_y p \\ \rho U w + \xi_z p \\ \rho H U - \xi_t p \end{array}\right], \hat{\mathbf{G}} = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} \rho V \\ \rho V u + \eta_x p \\ \rho V v + \eta_y p \\ \rho V w + \eta_z p \\ \rho H V - \eta_t p \end{array}\right], \hat{\mathbf{H}} = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} \rho W \\ \rho W u + \zeta_x p \\ \rho W v + \zeta_y p \\ \rho W w + \zeta_z p \\ \rho H W - \zeta_t p \end{array}\right]\end{split}\]

逆变速度 (contravariant velocities):

(3.2.18)\[\begin{split}\begin{array}{l} U &= \xi_x u + \xi_y v +\xi_z w + \xi_t \\ V &= \eta_x u + \eta_y v +\eta_z w + \eta_t \\ W &= \zeta_x u + \zeta_y v +\zeta_z w + \zeta_t \end{array}\end{split}\]

粘性通量 (viscous flux):

(3.2.19)\[\begin{split}\hat{\mathbf{F}}_v = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} 0 \\ \xi_x \tau_{xx} + \xi_y \tau_{xy} + \xi_z \tau_{xz} \\ \xi_x \tau_{xy} + \xi_y \tau_{yy} + \xi_z \tau_{yz} \\ \xi_x \tau_{xz} + \xi_y \tau_{yz} + \xi_z \tau_{zz} \\ \xi_x b_x + \xi_y b_y + \xi_z b_z \end{array}\right]\end{split}\]
(3.2.20)\[\begin{split}\hat{\mathbf{G}}_v = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} 0 \\ \eta_x \tau_{xx} + \eta_y \tau_{xy} + \eta_z \tau_{xz} \\ \eta_x \tau_{xy} + \eta_y \tau_{yy} + \eta_z \tau_{yz} \\ \eta_x \tau_{xz} + \eta_y \tau_{yz} + \eta_z \tau_{zz} \\ \eta_x b_x + \eta_y b_y + \eta_z b_z \end{array}\right]\end{split}\]
(3.2.21)\[\begin{split}\hat{\mathbf{H}}_v = \frac{1}{J} \left[\begin{array}{c} 0 \\ \zeta_x \tau_{xx} + \zeta_y \tau_{xy} + \zeta_z \tau_{xz} \\ \zeta_x \tau_{xy} + \zeta_y \tau_{yy} + \zeta_z \tau_{yz} \\ \zeta_x \tau_{xz} + \zeta_y \tau_{yz} + \zeta_z \tau_{zz} \\ \zeta_x b_x + \zeta_y b_y + \zeta_z b_z \end{array}\right]\end{split}\]

切应力张量 (shear stress) 和热流 (heat flux) 以张量形式给出 (含爱因斯坦求和假设):

(3.2.22)\[\tau_{ij} = \frac{M_{\infty}}{Re_R} \left[\mu \left(\frac{\partial u_i}{\partial x_j} + \frac{\partial u_j}{\partial x_i} \right) + \lambda \left( \frac{\partial u_k}{\partial x_k} \right) \delta_{ij} \right]\]
(3.2.23)\[b_i = u_k \tau_{ik} - \dot q_i\]
(3.2.24)\[\dot q_i = -\left[ \frac{M_{\infty} \mu}{Re_R \; Pr (\gamma-1)} \right] \frac{\partial a^2}{\partial x_i}\]

无量纲化参考变量: 来流密度 \(\tilde{\rho}_{\infty}\), 来流声速 \(\tilde{a}_{\infty}\), 来流分子粘性 \(\tilde{\mu}_{\infty}\) (~ 代表有量纲参数)。

(3.2.25)\[\begin{split}\begin{array}{l} \rho = \tilde{\rho}/\tilde{\rho}_{\infty}, u=\tilde{u}/\tilde{a}_{\infty}, v=\tilde{v}/\tilde{a}_{\infty}, w=\tilde{w}/\tilde{a}_{\infty}, p=\tilde{p}/(\tilde{\rho}_{\infty} \tilde{a}_{\infty}^2) \\ \rho_{\infty}=1, p_{\infty}=1/\gamma, \\ u_{\infty}=M_{\infty}\cos\alpha\cos\beta, v_{\infty}= - M_{\infty}\sin \beta, w_{\infty}=M_{\infty}\sin\alpha\cos\beta \\ e = \tilde{e}/(\tilde{\rho}_{\infty} \tilde{a}_{\infty}^2), a = \tilde{a}/\tilde{a}_{\infty}, T = \tilde{T}/\tilde{T}_{\infty} = \gamma p/\rho = a^2 \\ e_{\infty} = \frac{1}{\gamma(\gamma-1)} + \frac{M_{\infty}^2}{2}, a_{\infty} = 1, T_{\infty}=1\\ x = \tilde{x}/\tilde{L}_R, y = \tilde{y}/\tilde{L}_R, z = \tilde{z}/\tilde{L}_R, t = \tilde{t}\tilde{a}_{\infty}/\tilde{L}_R \end{array}\end{split}\]

几何特征长度 \(\tilde{L}\) (建议以 m 为单位), 几何特征长度在网格中的数值 \(L_\text{ref}\) (无量纲, 建议数值上乘1000, 即表现为以 mm 为单位), 程序中使用的参考长度 \(\tilde{L}_R=\tilde{L}/L_\text{ref}\)

那么, 雷诺数 \(Re=\tilde{\rho}\tilde{V}_{\infty}\tilde{L}/\tilde{\mu}_{\infty}\), \(Re_R = Re / L_\text{ref}\)

\(M_\infty=\tilde{V}_{\infty}/\tilde{a}\), \(\tilde{V}_{\infty} = \sqrt{ \tilde{u}_{\infty}^2 + \tilde{v}_{\infty}^2 + \tilde{w}_{\infty}^2 }\)

无量纲分子粘性系数:

(3.2.26)\[\mu = \tilde{\mu}/\tilde{\mu}_{\infty} = T^{\frac{3}{2}} \left[ \frac{1+\frac{\tilde c}{\tilde{T}_{\infty}}} {T+\frac{\tilde c}{\tilde{T}_{\infty}}} \right]\]

其中, Sutherland’s constant \(\tilde{c}=198.6 ^{\circ}R = 110.4 ^{\circ}K\)